‘İNSAN BU MUAHEDEYE NASIL ‘EVET’ DER’
Teklifin akabinde, ‘ Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Ortasında Yenilenebilir Güç Santrali Projelerine Ait Hükümetlerarası Mutabakatın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’nin görüşmelerine başlandı. Teklif üzerine kelam alan Yeni Yol Partisi Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan, komşu ülkeler ile uygun ilgilerin geliştirilmesine istediklerini lakin imtiyaz tanınmasına ve muğlak tabirlerle yer alan mutabakata karşı olduklarını belirtti. Çalışkan, “Şu anda görüşmekte olduğumuz maddede o kadar çok belirsizlikler var ki insan buna nasıl ‘evet’ der, imza atar anlamak mümkün değil. Komite tutanakları ortadadır. Halkın temsilcileri, TBMM’nin üyeleri mutabakat içeriğine dair bilgi soruyor, ‘Kim bu şirket?’ diyor. Beyefendiler ne karşılık veriyorlar, ‘Bizim bunu açıklama zorunluluğumuz yok.’ Devletin içerisinde kümelenmiş bir bürokratik yapı ne yazık ki hala karar sürüyor. Ülkemize adeta dilenci muamelesi yapan, ‘Para gelsin de ne sebeple gelirse gelsin, biz adeta iflas etmiş bir tüccarız, önümüze getirdiğiniz bütün dokümanları imzalarız, kâfi ki para gelsin’ anlayışıyla yapılmış bir anlaşma” tabirlerini kullandı.
‘SUUDİ ARABİSTANLA YAPILAN BU MUTABAKAT ÇOK AÇIK BİR KAPİTÜLASYONDUR’
İYİ Parti kümesi ismine kelam alan Küme Başkanvekili Turhan Çömez, “Suudi Arabistan’la yapılan bu mutabakat çok açık bir kapitülasyondur ve bu kapitülasyon muahedesinin onaylanması için Meclise getirilmesi, kapalı kapılar arkasında kotarılmış bu projenin Meclis onayına sunulması farklı bir skandaldır; bunu kabul etmiyoruz. Bu mutabakat neler içeriyor? Bakın, Sivas ve Karaman’da güneş gücü santralleri kurulacakmış; bin artı bin megavatlık bir projeymiş, ilerleyen devirde 5 bin megavata ulaşacak güneş ve rüzgar gücü projeleri de geliştirilecekmiş. Alım garantisi var; ya al ya öde, mecbur alacaksın. Üstelik 30 sene boyunca euro üzerinden belirlenmiş fiyatlar var, mecbur alacaksınız öbür talihiniz yok. Ya, Allah aşkına, bu proje nerede, Avrupa’da mı? Türkiye’de. Niçin euro bazında pazarlık yapıyorsunuz? Niçin euro bazında 30 yıllık kontrat yapıyorsunuz?” diye konuştu.
‘ANLAŞMAYI DESTEKLİYORUZ’
Anlaşmanın sıradan bir memleketler arası muahede olmadığını ve global güç nizamının ve memleketler arası siyasal sistemin şiddetli zelzelelerle sarsıldığı bir periyotta yapıldığını söyleyen MHP Kahramanmaraş Milletvekili Zuhal Karakoç, “Türkiye’nin güçte dışa bağımlılığını azaltacak, yenilenebilir güç kapasitesini büyütecek, arz güvenliğini kuvvetlendirecek, milletlerarası iş birliklerini ulusal menfaat temelinde çeşitlendirecek her gerçek adımın yanındayız; bugünkü kanun teklifini de bu anlayışla kıymetlendiriyoruz. Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanımız Sayın Alparslan Bayraktar başta olmak üzere bu sürece emek veren tüm milletvekili meslektaşlarım ve değerli bürokratlarımıza teşekkür ediyor, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti ortasında imzalanan yenilenebilir güç santrali projelerine ait hükümetlerarası muahedenin onaylanmasının uygun bulunmasını desteklediğimizi söz ediyorum” dedi.
‘ANLAŞMAYA ŞERH DÜŞÜYORUZ’
DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp ise teklifin ayrıntılarını paylaştı ve şöyle devam etti;
“Bizler kelam konusu muahedeye şerh düşüyoruz. Güç siyasetlerinin şirketlerin kar garantilerine nazaran değil halkın gereksinimlerine nazaran formlandığı, tabiatın, sermayenin kullanımına sunulan bir kaynak değil hayatın kendisi olarak görüldüğü, kararların kapalı kapılar gerisinde değil halkın iştirakiyle alındığı demokratik ve ekolojik bir güç siyasetini savunuyoruz.”
‘ANLAŞMA YERLİ ÜRETİCİ VE YATIRIMCIMIZ ALEYHİNE YABANCI BİR ÜLKEYE VERİLEN KAPİTÜLASYONDUR’
Anlaşmayı ayrıntılı olarak incelediklerini ve teklifin sırf Dışişleri Komitesi’nde görüşülmesini eleştiren CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, “Sizin karşımıza getirdiğiniz bu mutabakat yerli üretici ve yatırımcımız aleyhine yabancı bir ülkeye verilen kapitülasyondur. İster Suudi Arabistan’dan ister öteki ülkelerden gelsin, ülkemizde güneş gücü yatırımlarının yapılmasına bizler karşı değiliz. Lakin yerli üreticilerimiz için hangi vergiler ve yükümlülükler öngörülüyorsa yabancı yatırımcılar da tıpkı koşullarda Türkiye’de faaliyet göstermelidir. Hakikaten dışarıdan gelen yatırımcılar ile bizim yerli yatırımcılarımız ortasında istikrarlı bir rekabet ortamı sağlanabilseydi biz bu muahedeyi büyük bir memnuniyetle kabul ederdik, meğer durum bundan çok uzak. Bu mutabakatta öngörülen tesisler tam kapasiteyle inşa edildiği takdirde bunların toplam kapasitesi Türkiye’nin toplam kapasitesinin yüzde 10’unu aşkın bir dilimine tekabül edecektir. Üstelik bu tesislerde üretilen elektrik için alım garantisi de veriyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
‘SUUDİ ARABİSTAN’DAN GELİNCE TÜYLERİNİZ DİKEN DİKEN OLUYOR’
AK Parti kümesi ismine konuşan Erzurum Milletvekili Selami Altınok, “Açıkçası yabancı sermayeden bu kadar dehşetin anlamsız olduğunu düşünüyorum. Şurada aklıma şu geliyor, gelsin de istemiyorum lakin yani bu Norveç’ten, İsveç’ten, Kanada’dan gelseydi herhalde çok fazla itiraz etmeyecektiniz. Suudi Arabistan’dan gelince arkadaşlarımızın, Müslüman ülkeler, İslam ülkeleri olunca güya bu türlü tüyleri diken diken oluyor. Arkadaşlar hangi coğrafyada yaşıyoruz? Sevgili Buyruk, hangi coğrafyada yaşıyoruz? Nereden gelirse gelsin. Yahu arkadaşlar, biz sizin kodlarınızı biliyoruz Sayın Kanko. Kodlarını biliyorum, Cumhuriyet Halk Partisi’nin kodlarını bilmez miyiz? Birçok arkadaşımız benim oturup kalktığım arkadaşımız, değil mi Mansur Beyefendi? Fakat iş Suudi Arabistan olunca, İslam ülkeleri olunca vallahi nasıl muahede yaparsanız yapın kesinlikle karşı çıkıyorsunuz, kesinlikle karşı çıkıyorsunuz. Yani sermayenin Avrupalısı, Asyalısı, Afrikalısı falan olmaz, İslamisi, gayriislamisi olmaz; sermaye sermayedir” tabirlerini kullandı.
‘İSLAMLA SİZİN PROBLEMİNİZ VAR’
AK Parti’li Altınok’un sözleri muhalefet sıralarından reaksiyonla karşılanırken CHP Küme Başkanvekili Murat Buyruk cevaben, “Sayın Altınok’u anlıyorum. Burada onlarca tenkit yaptık. Bakın, dedik ki bu kapitülasyondan yani Suudi Arabistan’a verilen bu ayrıcalıktan Türk mühendisi yararlanıyor mu? Yok. Türk çalışanı? Yok. Yerli yatırımcı? Yok. Türkiye Cumhuriyeti? Yok. Alım garantisi verdiniz, çatır çatır alacaksınız, değerli alacaksınız. Türkiye’nin kaynaklarını Suudi Arabistan’a peşkeş çekiyorsunuz. Saatlerdir bunu anlatıyoruz, buna karşılık veremiyor. Buna karşılık veremeyince dönüyor, ‘Arabistan’dan geldi diye canınız sıkıldı. İslam’la sizin probleminiz var.’ Ne münasebet, bunu şiddetle reddederiz” diye konuştu.
BİRLEŞİME ARA VERİLDİ
Yeni Yol Partisi Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan ise ‘İslam karşıtı’ sözleri üzerine alınmadığını belirtirken AK Parti Küme Başkanvekili Leyla Şahin Usta ise Altınok’un ‘İslam karşıtlığı’ ibaresini kullanmadığını söyledi. Akabinde kanun teklifinin unsurları oylamaya açıldı. Unsurların teker teker kabul edilmesinin akabinde Meclis Başkanvekili Buldan, teklifin tümünü açık oylamaya açtı. Oylama işleminin ardından İYİ Parti Küme Başkanvekili Turhan Çömez, 79 pusula bulunduğu itirazı üzerine Meclis Başkanvekili Buldan, pusula denetimi yapacaklarını lisana getirdi. Pusula denetimi sırasında ismi bulunan vekillerin Genel Heyet salonunda bulunmadığını belirterek birleşimi 10 dakika orta verdi.
TOPLANTI KÂFİ SAYISI BULUNAMADIĞI İÇİN GENEL ŞURA KAPANDI
Aranın akabinde Genel Heyet tekrar toplandı. Meclis Başkanvekili Buldan, teklifin açık oylaması sırasında yaptığı toplantı kâfi sayısı sürecini tekrarladı. Bir kere daha toplantı kâfi sayısı bulunamaması üzerine Meclis Başkanvekili Buldan, birleşimi 23 Haziran Salı günü toplanmak üzere kapattı.
