Tarihi İpek Yolu’nun kalbinde yer alan Semerkant, Buhara ve Hive üzere İslam medeniyetinin en değerli merkezlerine mesken sahipliği yapan Özbekistan, günümüzde de dini yapısıyla merak uyandırmaya devam ediyor. Bölge coğrafyasına ve Orta Asya halklarına ilgi duyan kullanıcılar, internet sitelerinde “Özbekistan nüfusunun yüzde kaçı Müslüman, halk hangi dini inancı benimsiyor?” sorgularını hızlandırdı. Laik bir devlet yapısına sahip olan ülkenin sosyolojik kökenlerini, benimsenen mezhepleri ve azınlık inanç kümelerini sizler için derledik.
ÖZBEKİSTAN MÜSLÜMAN MI?
Evet, Özbekistan halkının çok büyük bir çoğunluğu Müslümandır. Tarih boyunca İslam medeniyetinin, ilminin ve ideolojisinin en değerli merkezlerinden biri olan bu coğrafya, günümüzde de bu kimliğini güçlü bir biçimde korumaktadır. Lakin anayasal olarak Özbekistan, resmi bir dine sahip olmayan laik bir devlet yapısına sahiptir ve ülkede din ile devlet işleri birbirinden farklı yürütülmektedir.
ÖZBEKİSTAN HALKI DİNİ İNANCI VE NÜFUS ORANLARI NE?
Özbekistan, dini ve etnik açıdan çeşitlilik barındıran bir ülke olsa da ezici bir inanç çoğunluğuna sahiptir. Ülkedeki dini dağılım genel olarak şu haldedir:
• İslamiyet (%88 – %93): Özbekistan nüfusunun yaklaşık %90’ından fazlası İslam dinine mensuptur. Bu oranın çok büyük bir kısmını Sünni ve Hanefi mezhebine bağlı Müslümanlar oluşturmaktadır.
• Hristiyanlık (%5 – %7): Ülkedeki en büyük dini azınlığı Hristiyanlar oluşturur. Bu kümenin çoğunluğu, Sovyet devrinden kalan Rus nüfusun benimsediği Rus Ortodoks kilisesine bağlıdır.
• Öteki İnançlar (%1 – %2): Ülkede küçük topluluklar halinde Katolikler, Museviler, Budistler ve rastgele bir dini inancı benimsemeyen (ateist/deist) kümeler da yaşamaktadır.
İSLAM MEDENİYETİNİN KALBİ: SEMERKANT VE BUHARA
Özbekistan halkının dini inancını ve kültürel kökenlerini anlamak için ülkenin tarihi kentlerine bakmak gerekir. İslam dünyasının en büyük hadis alimlerinden biri olan İmam Buhari ve ünlü mutasavvıf Şah-ı Nakşibend üzere İslam tarihine taraf veren isimlerin kabirleri ve medreseleri Özbekistan’da bulunmaktadır. Semerkant, Buhara ve Hive üzere kentler, mimari yapılarıyla günümüzde de İslam kültürünün en canlı yaşandığı merkezler olarak dikkat çekmektedir.
